Mở đầu
Lời chào:
GIÁO VIÊN: VŨ THẾ VINH TRƯỜNG: THCS BẾ VĂN ĐÀN PHÒNG GD & ĐT EA SÚP HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN BẬC THCS CHÀO MỪNG QUÝ THẦY, CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH VỀ THAM DỰ VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY Bài mới:
Em hiểu như thế nào là trao đổi chất? CHƯƠNG VI TRAO ĐỔI CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Bài 31: TRAO ĐỔI CHẤT Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường
Biểu hiện của TĐC ở cấp độ cơ thể: Biểu hiện của trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài
I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài Môi trường ngoài Cơ thể Môi trường ngoài đã cung cấp những gì cho cơ thể? Oxi Thức ăn, nước, muối khoáng Cơ thể đã thải những gì ra môi trường ngoài? Môi trường ngoài Phân Nước tiểu Vậy sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường được biểu hiện như thế nào? => Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng cho cơ thể; cơ thể thải khí cacbonic, phân và nước tiểu ra môi trường ngoài. Vai trò của hệ hô hấp: Vai trò của hệ hô hấp trong trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài
Môi trường ngoài Môi trường ngoài Cơ thể Oxi Thức ăn,nước, muối khoáng Phân Nước tiểu I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài Hệ hô hấp có vai trò gì trong trao đổi chất? => Hệ hô hấp có vai trò lấy khí oxi từ môi trường cung cấp cho cơ thể, đồng thời thải khí cacbonic từ cơ thể ra môi trường. Hệ hô hấp Vai trò của hệ tiêu hóa: Vai trò của hệ tiêu hóa trong trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài
Môi trường ngoài Môi trường ngoài Cơ thể Oxi Thức ăn, nước, muối khoáng Phân Nước tiểu I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài Hệ tiêu hóa có vai trò gì trong trao đổi chất? => Hệ tiêu hóa có vai trò biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng cung cấp cho cơ thể đồng thời thải bã (phân). Hệ tiêu hóa Hệ hô hấp Vai trò của hệ tuần hoàn: Vai trò của hệ tuần hoàn trong trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài
Môi trường ngoài Môi trường ngoài Cơ thể Hệ tiêu hóa Hệ hô hấp Oxi Thức ăn, nước, muối khoáng Phân Nước tiểu I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài Hệ tuần hoàn thực hiện vai trò nào trong trao đổi chất? => Hệ tuần hoàn có vai trò vận chuyển khí oxi và các chất dinh dưỡng tới tế bào và vận chuyển khí cacbonic từ tế bào tới các cơ quan bài tiết. Vai trò của hệ bài tiết: Vai trò của hệ bài tiết trong trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài
Môi trường ngoài Môi trường ngoài Cơ thể Oxi Thức ăn, nước, muối khoáng Phân Nước tiểu Hệ hô hấp Hệ tiêu hóa I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài Hệ bài tiết có vai trò gì trong trao đổi chất? => Hệ bài tiết có vai lọc máu, thu gom chất thải để thải ra môi trường ngoài dưới dạng mồ hôi, nước tiểu. Hệ bài tiết Ý nghĩa của trao đổi chất: Phân biệt trao đổi chất của cơ thể với môi trường và trao đổi chất của vật vô cơ
I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường có ý nghĩa gì đối với cơ thể? => Giúp cơ thể sinh trưởng và phát triển. Theo em vật vô cơ có trao đổi chất không? Vậy sự trao đổi chất ở vật vô cơ dẫn đến kết quả gì? => Trao đổi chất ở vật vô cơ dẫn đến kết quả biến tính và hủy hoại. Nếu ta sống trong môi trường bị ô nhiễm thì sẽ ảnh hưởng như thế nào đến sự sống của cơ thể ? => Nếu sống trong môi trường ô nhiễm sẽ gây tác hại rất lớn đến đời sống con người, làm cho cơ thể dễ mắc một số bệnh về đường hô hấp (viêm phổi, viêm phế quản,...), về đường tiêu hoá (tả, lị, ...), về sức khoẻ sinh sản (vô sinh). Ngoài ra còn có thể mắc nhiều căn bệnh hiểm nghèo như: cúm A (H1N1), đột biến cấu trúc di truyền gây bệnh ung thư, quái thai,... Kết luận: Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài
I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài - Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp đồng thời nhận chất bã, sản phẩm phân hủy và khí cacbonic từ cơ thể thải ra. => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. II. Trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong
Vai trò của môi trường trong: Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong
II. Trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. - Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp đồng thời nhận chất bã, sản phẩm phân hủy và khí cacbonic từ cơ thể thải ra. I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài Môi trường trong gồm những thành phần nào? => Máu, nước mô và bạch huyết Môi trường trong (máu và nước mô) cung cấp những gì cho tế bào? Môi trường trong (máu và nước mô) cung cấp chất dinh dưỡng và khí oxi cho tế bào. Sản phẩm thải của tế bào: Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong
II. Trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. - Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp đồng thời nhận chất bã, sản phẩm phân hủy và khí cacbonic từ cơ thể thải ra. I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài Hoạt động sống của tế bào đã tạo ra những sản phẩm gì? =>Năng lượng và các chất thải. Những sản phẩm thải của tế bào được đổ vào nước mô rồi vào máu và được đưa tới đâu? => Sản phẩm thải được đưa đến các cơ quan bài tiết để thải ra môi trường ngoài. Năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống Biểu hiện của TĐC ở cấp độ tế bào: Biểu hiện của trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong
II. Trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. - Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp đồng thời nhận chất bã, sản phẩm phân hủy và khí cacbonic từ cơ thể thải ra. I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài Năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống Sự trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong biểu hiện như thế nào? => Môi trường trong cung cấp chất dinh dưỡng và khí oxi cho tế bào. Tế bào thải vào môi trường trong khí cacbonic và chất thải. Kết luận: Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong
I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài - Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp đồng thời nhận chất bã, sản phẩm phân hủy và khí cacbonic từ cơ thể thải ra. => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. II. Trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong - Môi trường trong (máu, nước mô) cung cấp khí oxi và chất dinh dưỡng cho tế bào sử dụng cho các hoạt động sống, đồng thời nhận các sản phẩm phân hủy của tế bào để đưa tới các cơ quan bài tiết để thải ra ngoài môi trường. => Trao đổi chất ở cấp độ tế bào. III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào
Vai trò của TĐC ở cấp độ cơ thể: Vai trò của trao đổi chất ở cấp độ cơ thể
I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài - Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp đồng thời nhận chất bã, sản phẩm phân hủy và khí cacbonic từ cơ thể thải ra. => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. II. Trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong - Môi trường trong (máu, nước mô) cung cấp khí oxi và chất dinh dưỡng cho tế bào sử dụng cho các hoạt dộng sống, đồng thời nhận các sản phẩm phân hủy của tế bào để đưa tới các cơ quan bài tiết để thải ra ngoài môi trường. => Trao đổi chất ở cấp độ tế bào. III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể cung cấp những gì cho trao đổi chất ở cấp độ tế bào? => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể cung cấp khí oxi, chất dinh dưỡng cho trao đổi chất ở cấp độ tế bào. Vai trò của TĐC ở cấp độ tế bào: Vai trò của trao đổi chất ở cấp độ tế bào
I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài - Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp đồng thời nhận chất bã, sản phẩm phân hủy và khí cacbonic từ cơ thể thải ra. => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. II. Trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong - Môi trường trong (máu, nước mô) cung cấp khí oxi và chất dinh dưỡng cho tế bào sử dụng cho các hoạt dộng sống, đồng thời nhận các sản phẩm phân hủy của tế bào để đưa tới các cơ quan bài tiết để thải ra ngoài môi trường. => Trao đổi chất ở cấp độ tế bào. III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào Trao đổi chất ở cấp độ tế bào cung cấp những gì cho trao đổi chất ở cấp độ cơ thể? => Trao đổi chất ở cấp độ tế bào cung cấp năng lượng cho hoạt động trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. Thảo luận: Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở hai cấp độ
III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào THẢO LUẬN Câu 1: Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể và trao đổi chất ở cấp độ tế bào có quan hệ như thế nào với nhau? Câu 2: Nếu trao đổi chất ở một trong hai cấp độ bị ngừng trệ thì điều gì sẽ xảy ra? Trả lời :Trao đổi chất ở hai cấp độ có mối quan hệ mật thiết với nhau, không thể tách rời => đảm bảo cho cơ thể tồn tại và phát triển. Câu 2: Nếu trao đổi chất ở một trong hai cấp độ bị ngừng trệ thì điều gì sẽ xảy ra? Trả lời: Nếu trao đổi chất ở một trong hai cấp độ bị ngừng trệ thì trao đổi chất ở cấp độ còn lại cũng sẽ bị ngừng trệ và cơ thể sẽ chết. Kết luận: Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào
=> Trao đổi chất ở cấp độ tế bào. - Môi trường trong (máu, nước mô) cung cấp khí oxi và chất dinh dưỡng cho tế bào sử dụng cho các hoạt dộng sống, đồng thời nhận các sản phẩm phân hủy của tế bào để đưa tới các cơ quan bài tiết để thải ra ngoài môi trường. II. Trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. - Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp đồng thời nhận chất bã, sản phẩm phân hủy và khí cacbonic từ cơ thể thải ra. I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào - Trao đổi chất ở hai cấp độ (cơ thể và tế bào) có mối quan hệ mật thiết với nhau, không thể tách rời => đảm bảo cho cơ thể tồn tại và phát triển. Câu hỏi và bài tập
Câu hỏi 1: Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài
Môi trường ngoài đã cung cấp những gì cho cơ thể?
A. Khí oxi, thức ăn
B. Khí oxi, khí cacbonic
C. Nước, muối khoáng
D. Oxi, thức ăn, nước và muối khoáng
Câu hỏi 2: Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường
Môi trường trong đã cung cấp những gì cho tế bào?
A. Khí oxi và khí cacbonic
B. Chất dinh dưỡng và khí oxi
C. Thức ăn, nước và muối khoáng
D. Chất dinh dưỡng và khí cacbonic
Câu hỏi 3: Trao đổi chất ở cấp độ tế bào
Sự trao đổi chất của tế bào với môi trường trong được biểu hiện như thế nào?
A. Là sự tổng hợp các chất hữu cơ
B. Là sự phân giải các chất hữu cơ
C. Là sự trao đổi chất thường xuyên giữa tế bào với máu và nước mô
D. Là sự cung cấp các chất cho tế bào
Câu hỏi 4: Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thểo đổi chất ở cấp độ tế bào
Nếu trao đổi chất ở cấp độ cơ thể bị ngừng trệ thì sẽ dẫn đến hậu quả cuối cùng là gì?
A. Trao đổi chất ở cấp độ tế bào sẽ bị ngừng trệ
B. Trao đổi chất ở cấp độ tế bào vẫn hoạt động bình thường
C. Trao đổi chất ở cả hai cấp độ đều bị ngừng trệ
D. Cơ thể sẽ chết
Câu hỏi 5:
Quan sát Hình 31.1 và Hình 13.2. Điền từ thích hợp vào chỗ trống trong đoạn thông tin sau:
Sự trao đổi chất diễn ra ở hai cấp độ: Ở cấp độ cơ thể: ||Môi trường ngoài|| cung cấp thức ăn, nước, muối khoáng và khí oxi qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp, đồng thời tiếp nhận ||chất bã||, ||sản phẩm phân hủy|| và ||khí cacbonic|| từ cơ thể thải ra. Ở cấp độ tế bào: Các chất dinh dưỡng và oxi tiếp nhận từ ||máu|| và ||nước mô|| được tế bào sử dụng cho các hoạt động sống; đồng thời các sản phẩm phân hủy được thải vào ||môi trường trong||, đưa tới cơ quan bài tiết, còn khí cacbonic được đưa tới phổi để thải ra ngoài. Trao đổi chất ở hai cấp độ gắn bó mật thiết với nhau, không thể tách rời đảm bảo cho cơ thể tồn tại và phát triển. Kết thúc
Nội dung bài học: TRAO ĐỔI CHẤT
=> Trao đổi chất ở cấp độ tế bào. - Môi trường trong (máu, nước mô) cung cấp khí oxi và chất dinh dưỡng cho tế bào sử dụng cho các hoạt dộng sống, đồng thời nhận các sản phẩm phân hủy của tế bào để đưa tới các cơ quan bài tiết để thải ra ngoài môi trường. II. Trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong => Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể. - Môi trường ngoài cung cấp oxi, thức ăn, nước và muối khoáng qua hệ tiêu hóa, hệ hô hấp đồng thời nhận chất bã, sản phẩm phân hủy và khí cacbonic từ cơ thể thải ra. I. Trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường ngoài III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào - Trao đổi chất ở hai cấp độ có mối quan hệ mật thiết với nhau, không thể tách rời => đảm bảo cho cơ thể tồn tại và phát triển. Dặn dò: Công việc về nhà
CÔNG VIỆC VỀ NHÀ - Học bài, trả lời câu hỏi cuối bài - Xem trước bài "Chuyển hóa" - Vẽ hình "Hình 32-2. Sơ đồ chuyển hóa vật chất và năng lượng ở tế bào" vào vở bài tập - Xem lại những kiến thức đã học có liên quan đến bài "Chuyển hóa" Lời chào:
BÀI HỌC HÔM NAY ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC CẢM ƠN QUÝ THẦY, CÔ VÀ CÁC EM HOC SINH ĐÃ THAM GIA TIẾT HỌC CHÚC QUÝ THẦY CÔ MẠNH KHỎE CHÚC CÁC EM HỌC SINH HỌC TẬP TỐT GIÁO VIÊN: VŨ THẾ VINH TRƯỜNG THCS BẾ VĂN ĐÀN